Wɔhwɛ kwan sɛ Neil Gehrels Swift Observatory bɛsan aba Asase ewim mu Wukuda, na ɛbɛhyew wɔ saa adeyɛ no mu
Nasa n’ Neil Gehrels Swift Observatory, a adi mfe aduonu rehwehwɛ nkabom a ano yɛ den sen biara wɔ wim no mu no, wɔhwɛ kwan sɛ ɛbɛsan aba Asase wim mframa no mu Wukuda, na ɛbɛhyew wɔ saa adeyɛ no mu.
Satellite no a wɔyɛɛ no sɛ ɔnsɔre adwuma wɔ ne ntelescope mmiɛnsa no so mfe mmienu pɛ, no ntumi nkyerɛ ɔkwan anaa nhwɛ biribiara bio, na sɛ ɛbɛsan aba fam no, wɔntumi nhyɛ so.
US Space Force ka sɛ ɛkɛse a emu duru yɛ 3,200lb no bɛtwa wim no mu bɛyɛ anɔpa 3.30 ET wɔ November 4. Nasa ka sɛ ɛkɛse no fa kɛse no bɛhyew, nanso wɔhwɛ kwan sɛ emu afaafa bi bɛtena ase.
“Mmeae a afaafa biara a aka betumi asan aba no betumi asesa fi hemisphere baako so akɔ foforo so na egyina bere a ɛsan ba no so,” agyesidua no kae wɔ blogpost mu, na ɔde kaa ho sɛ mmeae a aka no yɛ nea ɛda ntam wɔ anaafo latitude 20.6 ne atifi latitude 20.6 ntam.
Ɛkwan no de kaa ho sɛ: “Asiane a ɛbɛto obiara a ɔwɔ asase so no yɛ nea ɛnsɛ sɛ ɛba – bɛyɛ 1 wɔ 2,100 mu. NASA ne Space Force bɛkɔ so ahwɛ sɛnea ɛresan aba mu no na wɔayɛ nkɔmhyɛ no foforo.”
Wɔde ɔsorohwɛbea no baa adwuma mu wɔ afe 2004 mu sɛ ɛbɛhwehwɛ amansan mu nneɛma a emu yɛ den a ɛpae, a wɔfrɛ no cosmic gamma-ray bursts, na ntɛm ara akyɛde ne nhwehwɛmu a ɛfa baabi a ɛwɔ ne tumi a ɛwɔ no asan aba Asase so.
Wɔ bere a na ɛyɛ adwuma no mu no, obatuo no hunuu na edii gamma-ray bursts (GRBs) a wɔbu wɔn sɛ ahum a ano yɛ den sen biara a amansan ahunu fi big bang no akyi no bɛboro 2,000 akyi.
Nasa ka sɛ saa ahoɔden a ɛtɔ apɔw yi ba bɛyɛ pɛnkoro da biara na ɛyɛ gamma radiation a ɛtwa yerɛw ntiawa, nanso emu yɛ den, na efi afa horow nyinaa, na ebetumi adi fi milisekɛnse kakra kosi sekɛnse ɔhaha kakra.
Nanso nyansahufo no nnim nea ɛde ba – wɔsusuw sɛ ebia ɛyɛ black hole bi a ɛwo wɔ nsoromma kɛse bi a ɛpae mu, anaa wɔbɔ no fi neutron nsoromma abien a ɛbɔ abom, anaa ade foforo bi.
Wɔde Swift bae sɛ Nasa n'ano a wɔde ɛyɛ, anaa Midex, nhyehyɛeɛ no fa bi. Wɔ July mu no, ɛhunuu mega black hole kɛse bi a ɛnante baabiara a ɛtetee nsoromma mu, a ɛba bere a nsoromma bi twamu bɛn supermassive black hole bi kɔsi baabi a ɛde owuo ba.
“Nsoroma a ɛrebubu no mu nkakrankakra no yɛ hyew bere a ɛrekyinkyin wɔ black hole no ho no, na ɛbɔ hann a nsoromatorfo tumi hu fi akyirikyiri wɔ amansan no mu, na black hole no tow relativistic jet kɔ wim,” sɛnea agency no kae no.
Blak hole no, a wɔaka ho asɛm sɛ ɛyɛ “egyaa” no, hyerɛnee bere a na ɛrewe nsoromma no wɔ galaxy bi ano, nea nyansapɛfo frɛ no “tidal disruption event”. Ɛkame ayɛ sɛ galaxy biara wɔ supermassive blak hole kɛse wɔ ne mfinimfini, na tidal disruption ba bɛyɛ pɛnkoro wɔ mfe 100,000 biara mu.
Nsoromma a ɛrehwere no sii beae a ɛne galaxy no mfimfini ntam kwan yɛ hann mfe 2,600, nanso Swift kuw no hunuu baako a ɛkyɛ sene hann mfe 30,000.
Nya US nsɛm titiriw ne nea ɛho hia paa a wɔde bɛmena wo email mu anɔpa biara
“Yɛrehwehwɛ saa nsoromma a ɛtetew mu yi sɛ ɔkwan a yɛbɛfa so ahu black hole akɛseɛ a wɔnhu wɔn a wɔretu afri galaxy no mfimfini a wɔtaa tena hɔ,” saa na Robert Stein, obi a ɔyɛ nhwehwɛmu fellow wɔ University of Maryland, College Park, ne Nasa Goddard Space Flight Center a ɛwɔ Greenbelt, Maryland, kaa saa saa bere no.
Krataa bi a ɛkyerɛkyerɛ nea efii mu bae a wɔde ato gua wɔ The Astrophysical Journal Letters mu no kae sɛ: “Tidal disruption event no hyerɛn sen ne galaxy a ɛwɔ mu no nyinaa wɔ ultraviolet wavelengths mu, na bere tiaa bi mu no ɛhyerɛnee te sɛ owia bɛyɛ ɔpepem 10 kanea.”
Deɛ wɔnnim ara ne sɛdeɛ saa black hole no bɛhyɛɛ aseɛ nantee akɔ akyirikyiri saa. Stein kaa sɛ ebia ɛhyɛɛ aseɛ wɔ galaxy ketewa bi mu a ɛne kɛseɛ no bɔɔ mu, nanso asɛm titiriw a ɛwɔ mu ne sɛ black hole a ɛkyinkyini no abu so sɛn.
Nasa bɔɔ mmɔden sɛ wɔbɛpia Swift akɔ orbit a ɛkorɔn mu afe a etwaam no, wɔde ahorɔw mu adwumayɛfo bi a wɔyɛ ahunmu nsɛm ho adwuma dii dwuma, nanso adwuma no anyɛ yiye bere a wɔantumi anhyia mu no. Ɔsram a etwaam no, wɔbuu akontaa sɛ na Swift retwa ahorɔw mu bɛyɛ anammɔn 171 wɔ Asase atifi, na wɔhyɛɛ no sɛ ɛmma adwuma no mmɛba awiei de siesie ne ho ama asan bam.
Nasa kae sɛ Swift ama “yɛn ntease a ɛfa wiase mu nneɛma ne nsɛm ahorow pii ho atrɛw, efi galaksi a ɛyɛ adwuma a black holes akɛse na ɛma no tumi ne nsoromma a wɔnam X-ray flares mu, kosi supernova mpaapaemu ne nsoromma ne asteroids a ɛwɔ yɛn ankasa solar system mu”.

Comments · 0