You're offline — showing your cached edition.

BetaThis platform is in Beta Testing Mode

DawubɔMoneyWise — Fa nyansa yɛ sika mu dwumadie
Kyɛfa gye Hyɛn mu

Nkuraase apɔwmuden boad no nsakraeɛ a wɔtia no bere a amanfoɔ reko tia ayaresabea mpa dodoɔ a wɔretew soɔ

Nhyehyɛɛ no bɛma wɔayɛ ayaresabea mpa a wɔde to hɔ ma ayarefo a wɔda hɔ no so atew afi 146 akosi 90 anaa 60 wɔ ɔmantam no mu.

Nhyehyɛe a wɔde bɛtew mpɔtam ayaresabea mpa so wɔ Wales mmeae bi a ɛwɔ nkuraase koraa no ahyia ɔsɔretia a emu yɛ den.

Nhyehyɛɛ no bɛma mpa a wɔde ma ayarefo a wɔda ayaresabea no so so afi 146 akɔ 90 anaa 60 wɔ Powys, na wɔbɛboaboa nnwuma ano wɔ ɔman no mpɔtam ayaresabea awotwe no mu abien anaa abiɛsa pɛ.

Ɛkyerɛ sɛ ayarefoɔ a wɔda ayaresabea hɔ wɔn abanmu no betumi ayera afiri Welshpool, Machynlleth, Ystradgynlais ne Llanidloes, bere a Llandrindod Wells nso betumi ahwere ne mpa wɔ akwan a ɛtrɛw sen biara no ase.

Powys Teaching Health Board kae sɛ wohia nsakrae no sɛnea wɔbɛma nnwuma no ayɛ dwoodwoo na ɛbɛtena hɔ, na wɔkae sɛ ɛreyɛ den kɛse sɛ wɔbɛhwehwɛ adwumayɛfoɔ na wɔbɛde nnwuma no akɔ asase kɛse a ɛte saa so.

Wɔafi nnawɔtwe 14 ɔmanfoɔ nkɔmmɔbɔ a ɛfa akwahosan nnwuma a ɛbɛba daakye wɔ Powys ho ase seesei, nanso GPs, amanyɔfoɔ ne mpɔtam a wɔdwennwene mu wɔ sɛdeɛ ɛbɛka akuafoɔ a wɔrenyini akyi no asɔre atia nhyehyɛeɛ no dada.

Wɔ Ɔsanaa mu no, nnipa bɛboro 400 kɔɔ baguam nhyiamu bi ase wɔ Llanidloes de tiaa mpaboa a wɔde pɛ sɛ wɔbɛto mu wɔ kurow no mu ayaresabea mpa ho.

Wɔyɛɛ nhyiamu bi wɔ Llanidloes Benada, bere a wɔyɛɛ ɔmanfo nhyiamu dodow bi wɔ Powys mmeae foforo mu de susuw akwahosan boad no nhyehyɛe ho akyi no.

Nhyehyɛe a wɔde bɛtew nnwuma so no anya ɔsɔretia a emu yɛ den wɔ ɔmantam no nyinaa mu

Jill O'Connor, a ofi Llanidloes Hospital Alliance Group no kaa sɛ nhyehyɛe a wɔde bɛma ɔhwɛ pii wɔ mpɔtam hɔ no nyɛ adwuma, na ɔkaa sɛ ɛbɛyɛ den sɛ wɔbɛhwɛ nnipa a wɔtete akyirikyiri bɛyɛ anammɔn 20 anaa 30 fi kurow no mu wɔ nkuraase akyirikyiri, titiriw wɔ awɔw bere mfimfini.

"Ɛyɛ nwonwa sɛ wɔpɛ sɛ wɔkɔ adwuma, wɔsa nnipa yare wɔ afie mu wɔ bere a... wobetumi asa nnipa dodow bi yare abom wɔ ayaresabea mahyɛ sen sɛ wɔbɛfa adwumayɛfo baako baako," ɔkae.

"Na yennye nnye nni sɛ wɔde nneɛma a ɛho hia no asisi hɔ ampa.

"Aane, wɔbɛnya nɛɛse dodow a ɛboro so... fi ayaresabea a wɔrebɛto mu no mu, nanso saa nkurɔfo no hia ntetee," ɔkae.

"Mpɔtam hɔfoɔ no te nka pefee sɛ yei yɛ wɔn ayaresabea na ɛsom mpɔtam hɔfoɔ no."

Jill O'Connor ka sɛ Powys hia sika pii ma nkuraase adwumayɛfoɔ

Powys wɔ nnipa a wɔanyinyin mu bi wɔ Wales, na nnipa a wɔtete hɔ no mu bɛboro nkyekyɛmu nnan mu baako adi mfirihyia 65 akyi.

Apɔmuden Agua no bu akontaa sɛ akwantu bere a wɔde kɔ ayarehwɛbea a wɔda hɔ no betumi aforo afi bɛyɛ simma 12 akɔ simma 24 wɔ nhyehyɛe no mu. Nnipa binom a wɔte baabi a ɛne ayaresabea ntam ware sen biara no, wɔn akwantu betumi agye bere boro simma 45 wɔ ɔfa biara.

Sɛ ɛbɛyɛ yiye a yɛbɛhwere mpɔtam ayaresabea a wɔde ayarefo wɔ hɔ no ho nsɛm rehaw mmusua pii.

Nantɛw a ɛfa "Cwtch Llanidloes Hospital" ho yɛɛ wɔ kurow no mu wɔ nnawɔtwe awiei no de kyerɛɛ sɛ wɔde wɔn ho to nkurɔfo a wɔyɛ adwuma wɔ hɔ no so na wɔda wɔn ase.

Tuppin Scrase kaa sɛ ne yere wuu mfe anum a atwam no akyi bere a wɔnyaa palliative care wɔ Llanidloes, na sɛ wɔanhwɛ no wɔ baabi a ɛwɔ akyirikyiri a, anka ɔrentumi nhu no.

"Saa bere no, na ɛyɛ Covid bere, na sɛ anka ɛsɛ sɛ ɔtena Shrewsbury anaa Aberystwyth, a ɛyɛ yɛn ayaresabea akɛse a ɛbɛn yɛn no, anka merennhu no da," ɔkae.

"Ɔsram no nyinaa a ɛde no ko kɔ kɔ no, ɛrenkɔɔ me nhu no. Ɛnam sɛ na ɛyɛ beae a ɛbɛn nti na metumi koo hɔ ankasa ne no koɔ."

Wɔ ne Better Together nhyehyɛe no ase, ɛto ɔman no akyi, apɔmuden boad no rehyɛ nsakrae ho nyansa wɔ ɔkwan ahorow pii so - mpanyimfo nipadua apɔmuden, mpanyimfo adwenem apɔmuden, ntɛmntɛm ayaresabea ne diagnostic nnwuma binom.

Wɔ nsakrae a wɔde ato gua no mu, deɛ ɛwɔ abɔntene no, deɛ ɛbɛtumi de akyinnyegye kɛseɛ aba no bɛtumi aka ayarefoɔ a wɔda ayaresabea no mpa wɔ Powys mpɔtam ayaresabea no mu pii a mmerɛ pii no nnipa a wɔahyɛ hɔ ma no yɛ bɛyɛ 85 kɔsi 90%.

Powys nni ayaresabea kɛse, nanso ɔwɔ mpa wɔ mpɔtam ayaresabea awotwe mu.

Sɛnea amanneɛbɔ bi a wɔde kɔmaa akwahosan boad no kyerɛ no, nhyehyɛe a wɔde redi dwuma mprempren no "ma mpɔtam hɔ som ahorow a ɛsom bo, nanso sɛnea ɛtrɛw mu no ma ɛyɛ den kɛse sɛ wobehu ahiade no pɛpɛɛpɛ".

Ɔkwan a edi kan no bɛma mpa a ɛwɔ ayaresabea mmiɛnsa a ɛwɔ mpɔtam hɔ wɔ Brecon, Newtown ne Llandrindod Wells. Eyi bɛkyerɛ sɛ wɔbɛtew ayarefo a wɔdeda ayaresabea mpa so so afi 146 akɔ bɛyɛ 90 ama Powys nyinaa.

Akwankyerɛ a ɛtɔ so mmienu no bɛma mpa wɔ mmusuakuw ayaresabea abien a ɛwɔ Brecon ne Newtown. Eyi bɛkyerɛ sɛ ayarefo mpa a wɔbɛtena so no bɛtew akɔ bɛyɛ 60.

Apɔmuden bɔadu no amanneɛbɔ kaa sɛ wɔde ne sika a wɔde yɛ adwuma no mu bɛyɛ 40% di dwuma wɔ nnwuma a wɔfa fi Powys akyi so - wɔ sikasɛm afe a etwaam no mu na eyi bɛyɛ £198m.

Wɔahyɛ nsesae a wɔbɛyɛ wɔ Powys pira nketewa akuw no ne ɔkwan a wɔfa so de ntɛmntɛm ayaresa ma wɔ ɔman no mu nso ho nyinaa.

Mprempren, ntɛmntɛm ayaresabea no yɛ wɔ akwan ahorow so a ɛne GPs, dwumadibea a ɛyɛ adwuma bere a nnipa nni hɔ, nnuruyɛbea, ne health board no apirakuru nketewa dwumadibea.

Nanso apɔwmuden boɔd no gye di sɛ seesei adwuma no "mma kwan a ɛyɛ pɛ anaa pɛpɛɛpɛ wɔ ɔman no mu nyinaa" na ntɛmpɛ ayaresabea ho hia no rekɔ soro.

Ɛreto nsusuwii abien a wɔde bɛsesa ntɛmntɛm ayaresabea ne nhwehwɛmu nnwuma ho.

Nhyehyɛe a edi kan no bɛma ntɛmntɛm ayaresabea anya baabi mmiɛnsa - Wɔbɛhyɛ Ntɛmntɛm Ayaresabea Dibea (UCCs) wɔ Newtown ne Brecon, na wɔahyɛ pira nketewa dibea wɔ Llandrindod Wells, a ɛbɛyɛ adwuma fi anɔpa nnɔn awotwe kosi anadwo nnɔn awotwe, nnanson biara wɔ nnawɔtwe mu.

Nnaedwan a wɔde di dwuma wɔ apirakuo kakra ho no bɛkɔ so ayɛ adwuma wɔ Welshpool kosi sɛ UCC no bɛbue wɔ Newtown, na afei nnaedwan a wɔde di dwuma wɔ apirakuo kakra ho no a ɛwɔ Welshpool no bɛto mu.

Nhyɛsoɔ a ɛtɔ so mmienu no bɛma UCC mmienu pɛ a ɛwɔ Newtown ne Brecon.

Nhyehyɛeɛ baako a wɔde bɛsesa adwene mu apɔwmuden ho dwumadie ne yei - sɛ wɔbɛboaboa mpanyimfoɔ ne mpanyimfoɔ a wɔanyinyini nyinaa adwene mu apɔwmuden ho dwumadie ano wɔ beaeɛ baako, sɛ ɛyɛ Bronllys ayaresabea anaasɛ beaeɛ foforɔ wɔ Bronllys/Brecon mpɔtam hɔ, ne sɛ wɔbɛtrɛ mpɔtam adwene mu apɔwmuden ho dwumadie mu.

Mpa no betumi afi mmusua ayaresabea bi te sɛ Llanidloes ase wɔ akwan a Powys Teaching Health Board asusuw ho no mu.

Apomuden Bagua no kaa sɛ wɔn nhyehyɛe no tee asɛm faa nsɛnnennen akɛseakɛse a ɛtaa apomuden som nnwuma no mu.

"Nkurɔfo tena ase kyɛ, mpɛn pii no wɔ nsɛm pii a ɛkyɛ no, abusua a wɔhwehwɛ no kɔ soro; na nnipa a wɔhwehwɛ sɛ wɔbɛma nnwuma nketewa a ɛwɔ ɔmantam kɛse a ɛwɔ akuraa no akɔ so no a wɔbɛnya na wɔakɔ so akɔ so no reyɛ den," Powys Teaching Health Board kae wɔ nkaebɔ bi mu bere a atwam no.

Ɔkae sɛ nsakrae no ho hia na ama wɔahwɛ sɛ nnwuma no bɛtumi "akɔ so ayɛ dwodwoo, ayɛ adwuma yie, na akyɛ, bere a ɛreboa nnipa pii ma wɔtena yie, kɔ so yɛ wɔn ho wura na wonya ɔhwɛ wɔ fie anaa baabi a ɛbɛn fie".

Ɔbabun bi agye ato mu sɛ ɔde sekan wɔɔ obi wɔ mpoano hɔ bank holiday no a ɛmaa wotwitwaa mfe 17 abofra bi nan

Nana barima no wui bere a ɔyɛ ne da biara bepɔw so nantew no, ɔde kɔtɔɔ barbed wire mu

'Mante sɛ ɔkwan no ani agye me da wɔ sukuu mu ɛfiri sɛ na wɔyɛ me ahohora' na DJ no se, ansa na ɔrebɛyɛ ne sakre mu kwan a ɛyɛ anammɔn 400 no


  • Be the first to comment.


Personalized from what you read and watch across NaasNews.

Read the original at BBC ↗

Translating…