You're offline — showing your cached edition.

BetaThis platform is in Beta Testing Mode

DawubɔMoneyWise — Fa nyansa yɛ sika mu dwumadie
Kyɛfa gye Hyɛn mu

‘Nkwaseasɛm bebree’: Nkanemfrɛ kɔ soro ma Cop nhyiam nsesaeɛ bere a aman no rekɔ so a wɔbɛdi nkogu wɔ abɔdeɛ ho botaeɛ no ho

Cop17, a ɛfa abɔdeɛ bammɔ ne ɛkwan a wɔbɛfa so asan asiesie abɔdeɛ nyinaa ho no, bɛba awieeɛ Memeneda wɔ ɛberɛ a wɔn a wɔkasa tia no reka sɛ nhyehyɛeɛ no ma ‘kwasea baako’ tumi siw nkɔsoɔ kwan Nkradeɛ a wɔfrɛ sɛ wɔnyɛ nsakraeɛ akɛseɛ wɔ UN abɔdeɛ ahodoɔ ho

Cop17, a ɛfa abɔdeɛ ho banbɔ ne nkwa abɔdeɛ nsiesie ho no, ɛbɛba awieeɛ Memeneda ɛberɛ a akasafoɔ reka sɛ nhyehyɛeɛ no ma kwan ma ‘ɔkwasea baako’ si nkɔsoɔ kwan.

Nnipa pii rehwehwɛ nsakrae akɛse wɔ UN abɔdeɛ ahodoɔ nhyiamu ahorow mu bere a aman antumi anyɛ wɔn bɔ a wɔhyɛe sɛ wobegyae abɔdeɛ wiase sɛe no, na ebia aban ahorow no bɛtoa wɔn abakɔsɛm a wɔntumi nduruu botaeɛ biara wɔ apam no mfe 34 abakɔsɛm mu no so.

Nkɔmmɔbɔ nnawɔtwe mmienu wɔ abɔdeɛ ahodoɔ a ɛte ase Cop17 wɔ Yerevan, Armenia, baa awieeɛ Memeneda anɔpa a aman no hyɛɛ bɔ sɛ wɔbɛyɛ wɔn mmɔden mmɔho abien de ahyɛ mfeɛ edu yi botaeɛ no mu ma, a emu bi ne bɔhyɛ sɛ wɔbɛbɔ asase no mu 30% ho ban ama abɔdeɛ, asane asiesie Asase so abɔdeɛ ahodoɔ a asɛe bɛyɛ ne nkyɛmu mmiɛnsa mu baako, na wɔasesa mmoa a ɛboro $500bn (£410bn) a ɛsɛe abɔdeɛ nneɛma.

Wɔ mfe anan pɛ a atwam no na wiase yi so aban kɛse biara pɛɛ mu adwene wɔ ho, wɔn botae ne sɛ wɔbɛsakra sɛnea adesamma ne abɔde di nkitaho. Ɛmfa ho sɛ wɔayɛ nkɔso wɔ mmeae bi mu no, aban ahorow no mfaa ɔkwan a ɛfata so sɛ wobedi botae no nyinaa ho dwuma. Wɔahyɛ da sɛ UK bedi 23 no mu abiɛsa pɛ ho dwuma.

Wɔ nkɔmmɔ a ɛkɔɔ so anadwo mu fi Fida kosii Memeneda anɔpa akyi no, aman no gyee nhyehyɛe ahorow pii tomu, a emu bi ne nkae a wɔde bɛhyɛ dwumadi a wɔbɛyɛ ahyɛ den sɛ wobedi botae ahorow a ɛwɔ hɔ dedaw no akyi na wɔasan ahyɛ botae a ɛne sɛ wɔbɛma biodiversity sika akɔ soro akodu $30bn afe biara ansa na mfe du no aba awiei no mu.

Wɔ nhyiamu no mu no, abɔde a atwa yɛn ho ahyia ho sɛm ho aban mpaninfo, nkwadaa ne aban adwumayɛfo srɛɛ sɛ wɔbɛyɛ nsakrae akɛse wɔ ɔkwan a nhyiamu akɛse yi fa so yɛ adwuma so sɛnea ɛbɛma aban abɔ mmɔden aakɔ so ayɛ nneyɛe a ɛwɔ mu wɔ nneɛma a ɛma abɔde a wɔyɛɛ no gu no ho.

Panama amansin asase ne nneɛma a atwa ho ahyia ho sɔfo panyin, Juan Carlos Navarro, a ɔyɛ obi a wanya osuahu akɛseɛ wɔ nneɛma a wɔbɔ ho ban mu, kae sɛ Cop nhyehyɛeɛ no yɛɛ no sɛ ‘ɛbɛdi nkogu’, na ɔkaa sɛ ɛsɛ sɛ dodɔɔ no ara na wɔfa gyinaesie no, efisɛ ɔkwan a wɔfa so nya adwene koro no ma ‘kwaseabɔni baako’ betumi asiw nhyehyɛeɛ kwan.

“Nsɛm pii a ɛrekɔ so wɔ Cop ha yɛ nsɛm hunu ne kasa fɛɛfɛ ne nkontomire kɛkɛ,” ɔka kyerɛɛ AFP dapɛn yi mfiase. “Yɛrentumi – yɛrentumi nhwɛ kwan sɛ – aman a ɛwɔ asase so nyinaa bɛyɛ adwenekoro wɔ asɛm biara ho. Ɛno yɛ nkwaseasɛm. Wɔayɛ Cops nhyehyɛe sɛ ɛbɛtɔ sin, na ɛnni yɛn abofono.”

Afei nso ɔkaa sɛ ɛsɛ sɛ UN no yɛ nhyiam Cop baako pɛ afe biara a ɛbɛfa wim tebea, abɔde ahodoɔ, plastik ne nsɛm afoforɔ ho na wɔadi ho dwuma prɛko pɛ.

“Yei ma me mogya huru ara kwa, efisɛ bere a yɛredi agoru no, Roma rehyew,” ɔkae.

Nkɔmmɔbɔ a wɔyɛ wɔ Armenia ahenkurow no mu no, Argentina, Saudi Arabia ne Russia atew kasa a ɛfa abɔdeɛ ho botae ho so wɔ nhyehyɛeɛ a edi akyi no mu, bere a aban a wɔwɔ ahonyadeɛ no mu kyɛ wɔ nea ɔde sika pii bɛboa no ho.

Yuropu aman no pɛ sɛ wɔde nkuw foforo ka aman a wɔde boa no ho, efisɛ China ne Gulf aman no bi da so ara wɔ sɛ amansan a ɛrenyin wɔ UN adwuma no mu, ɛwɔ mu sɛ mfe pii mu no wɔn sikasɛm nyin ntɛm de. Nhyehyɛe a edi akyi a wɔyɛɛ wɔ Yerevan no gyaw saa asɛm yi so gue.

Gyinaesie atitiriw a ɛfa sika a wɔbɛboaboa ano afi nnwuma a wonya sika fi abɔde a ɛwɔ nkwa mu digital nkyerɛwee mu, sɛ nnuruyɛ nnwuma no, wɔde atwa akɔ nhyiamu a edi hɔ wɔ Ecuador wɔ mfe mmienu akyi. Na wɔn ani da so sɛ sika no bɛma £1bn afe biara ama abɔde a ɛwɔ nkwa mu no banbɔ, na kyɛfa kɛse akɔ Amanyɔfo mpɔtam hɔ, nanso de besi seesei no, wɔanya $10,000 a ɛboro so kakra.

Nkra a ɛrefrɛ sɛ wɔnsesa biodiversity Cop nhyehyɛe no te sɛ nea abɛnfo akɛseakɛse a wɔwɔ nhyehyɛe ho nimdeɛ no de wɔn ho hyɛɛ mu wɔ climate Cop29 a ɛkɔɔ so wɔ Azerbaijan wɔ 2024 no mu, na wɔkae sɛ nhyiam no “nyɛ nea ɛfata bio” na ɛsɛ sɛ ɛdan kɔ nea wɔde bedi dwuma no so.

Ruth Davis, UK abɔde ho nnipanin no kae sɛ ɔhunu sɛ nhyiam no betumi ayɛ nea “ɛhaw nnipa paa,” nanso wiase afanan nyinaa na wɔreyɛ nsɛm bebree de di dwuma.

“Ɛsɛ sɛ yɛma nhyehyɛe no de nea efi mu ba brɛ nnipa ampa, anyɛ saa a wɔbɛhwere gyidi a wɔwɔ wɔ mu,” ɔkae. “Awieeɛ no, eyi yɛ nhyehyɛe a aban a wɔka ho no na ɛyɛ wɔn de. Nanso minim sɛ yɛbɛnya nnamfonom ne aboafo wɔ nhyehyɛe no a yɛbɛma ayɛ adwuma ama aman a eyi ho hia ankasa no mu nnipa mu, ne titiriw esiane sɛ wɔn na wɔhyia nkɛntɛnso no nti.”

Mmɔden a wɔreyɛ sɛ wɔbɛsakra UN nkwae ho nhyehyɛe a atrɛw yi no, wɔahyɛ ase dedaw. Inger Andersen, a ɔyɛ UN nkwae ho nhyehyɛe no mpanyin no, kae sɛ nhyehyɛe a ɛwɔ hɔ mprempren no reka nsakrae mu, nanso na ɛrekɔ anim brɛoo dodo.

“Seesei ara, abɔde a atwa yɛn ho ahyia no ho nsɛm no abɔ no apɔ dodo. Nhyiamu bebree wɔ hɔ, sɛnea biara ho hia no. Momma yɛmfi nneɛma a ɛnyɛ den no so, te sɛ dwumadi mu pɛepɛeyɛ a ɛda apam ahorow ntam, a ɛma ahoɔden sa,” Andersen kae. “Yehuu mmoa a wɔtɔn wɔn kwammɔ so wɔ 70 mfe no mu sɛ ɔhaw, afei yehuu mmoa a wɔtu kwan, afei abɔde ahorow a ɛtrɛw, afei nsuwansuwa.

“Nhyehyɛe yi mu biara bae wɔ bere a ɛfata mu, nanso seesei yɛwɔ bebree. Ebia ɛsɛ sɛ yɛdwen ɛho.”


  • Be the first to comment.


Personalized from what you read and watch across NaasNews.

Read the original at The Guardian ↗

Translating…