Hope Haven a ɛwɔ Whitehaven no yɛ nhwehwɛmu a wɔyɛ no ɔkwan asia a wobetumi akɔ mu bere biara, nnɔnhwerew 24 wɔ nnafua 7, wɔ Engiresi a wɔde ɔbanbɔ ayaresa ma no mu baako
Anadwo a edi kan a Tamara nantew faa Hope Haven apon no mu, a ɛyɛ mpɔtam hɔ adwene mu apɔwmuden hub foforo a ɛwɔ Whitehaven mfinimfini no, na osuro. “Nokware ni, na misuro paa,” ɔka saa. “Te sɛ nea, na me nkwa resɛe. Na minnim sɛnea mɛgyae sɛ ɛnyɛ me yaw.”
Ɔbaa a wadi mfe 22 a ɔyɛ adwuma wɔ mmofra akwantu mu no, na ofi ne mfe 14 so no de wɔ ayaresabea ne afotuo mu kɔ ne ba, bere a obi a na onim no yɛɛ no bɔne bere a na ɔyɛ abofra no akyi. Mmara kwan a edii kan kyɛe no akyi no, wobuu nea ɔyɛɛ no bɔne no atɛn, nanso “adwene mu haw” a ɛfa nea ɛtoo no no ho no nnya mmaa awiei.
“Ná mehyia ɔhaw kɛse wɔ fie, na me yɔnko pa no ka kyerɛɛ me sɛ metumi akɔtena ne nkyɛn kakra, nanso ná ɛsɛ sɛ di kan bisa mmoa, enti ɔde me baa ha anadwo bɛyɛ dɔn 11,” ɔka saa.
Saa anadwo no bɛyɛɛ nsakrae bere: Wohuu Tamara ntɛm ara a adwumayɛni bi na ɔmaa no bere sɛ ɔmmra adekyee no. Ogye di sɛ sɛ wɔamma no mmoa wɔ Hope Haven a, anka ɔda so ara wɔ “ase koraa.”
Hope Haven yɛ hubs asia bi a wɔayɛ wɔ England nyinaa mu hwɛ-so nhyehyɛe no fa. Ɛde preventive, open-access ayaresa ma bere biara, nnɔnhwerew 24, kyerɛ sɛ nkurɔfo nhia diagnosis anaa referral ansa na wɔanya ne som ahorow no. Ne ɔkwan foforo no da adwennwen adi sɛ NHS som ahorow a atete no akodi ahokyere wɔ nkɔ a wɔbɛma mpɔtam hɔ asetena yiye mu.
Wɔ n'abosome anum a edi kan mu fi March kosi July no, nnipa bɛyɛ 3,000 na wonyaa mmoa wɔ dijitaal kwan so anaa wɔn ankasa kɔe. Wɔn mu bɛyɛ fa na na wɔne NHS adwenem yareɛ ho nnwuma nni akwan biara da kan. Nnipa a wɔgye wɔn ba adwenem yareɛ ayaresabea wɔ beaeɛ hɔ no so tee 24% wɔ January ne September ntam, sɛ wɔde toto afe a etwaa mu no bere korɔ no ho a.
Adwuma mu nhwɛsodua ano ahorow anum a aka a ɛyɛ NHS England mfe 10 apɔwmuden nhyehyɛe no fã no wɔ Lewisham ne Tower Hamlets wɔ London, Birmingham, York ne Sheffield. Bere a Andy Burnham bɔɔ £343m ho dawuru sɛ wɔde rebɛma “adwenemuhaw dwumadi ahorow a ɛkɛse sen biara wɔ awo ntoatoaso bi mu” saa awɔw bere yi no, wɔbɛbue 100 bio nkakrankakra, afifi yi berɛ yi na ɛrefi ase, na wɔbɛsusuw adwuma mu nhwɛsodua ano ahorow no ho wɔ afe yi akyiri yi.
Saa ahyiaeɛ nnwuma yi gyina Trieste no adwenem apɔmuden ho nhwɛsoɔ so, nnɔnhwerew 24 mu adwuma a ɛhwɛ nipa no nyinaa so a ɛfirii aseɛ wɔ Italy wɔ 1980 mu mfe no mu. Wɔma deɛ ɛkyɛn adwenem apɔmuden mmoa; wɔma mpɔtam nnwuma pii ba ɔdan baako mu, ɛfiri apɔmudendwuma adesua kɔsi sikasɛm afotuo ne efie mmoa. Wɔwɔ mpa kakra bi nso a wɔda so berɛ tiawa, a ɛma akuo no tumi ma mmoa anadwo mu.
Hope Haven wɔ mpoano kurow Whitehaven mfinimfini, kuropɔn fɛfɛ nanso ɛyɛ komm na ne ho da nsow wɔ England atifi-atɔe fam akyirikyiri. Wɔ ɛho pɛɛ no, adetɔnbea ahorow pii atow mu na ɛda hɔ kwa; gua a ɛne hub no di nhwɛanim no wɔ dwadini baako pɛ. Kuropɔn no adwumawura kɛse ne Sellafield Ltd, a ɛyɛ nuclear decommissioning beae ne environmental restoration dwumadi kɛse koraa wɔ Europe.
Sɛnea NHS Alliance kyerɛ no, ɔmantam yi wɔ nnipa a wokum wɔn ho dodow no mu nea ɛkɔ soro paa wɔ England, a nnipa 20 wɔ 100,000 biara mu na wokum wɔn ho – a ɛbɛyɛ mprenu sɛ ɔman no mu dodow no. Efi 2017, nkurɔfo a wɔde wɔn kɔ mpɔtam hɔ adwene ho nsiesie dwumadibea no adɔɔso mmɔho abiɛsa.
“Mfe a atwa mu yi, wɔ adwumayɛbea ahorow nyinaa a wɔato mu ne adwumayɛfo akɛse no mu no, nneɛma kakra bi na wɔde aba Whitehaven mu, na misusuw sɛ nkurɔfo ahwere wɔn anidaso,” sɛɛ Vikki Ford-Powell, a wadi mfe 53, a ɔyɛ Hope Haven adwumayɛni no.
Sue Papworth, a wadi mfe 49, a ɔyɛ adwumayɛfoɔ no mu baako, ka sɛ ahoyera wɔ mmeaemmeae a ɛwɔ kurow no mu ne ho nyinaa: "Nnipa pii susu sɛ, oh, wowɔ Lake District, nnipa wɔ sika pii. Yɛnnii bi."
Josh MacAlister, Labour MP a ɔwɔ Whitehaven ne Workington no, kamfoo adwuma a dwumadibea no reyɛ no. "West Cumbria yɛ beae titiriw ankasa. Yɛn mpɔtam hɔ fo yɛ den ankasa na akuw, apɛsɛmenkominyafo ne nkitahodi ahyɛ mu mã. Ɛsɛ sɛ yɛhoahoa yɛn ho wɔ saa ho," ɔkae. "Nanso ɛbɛtumi ayɛ den sɛ wobɛbisa mmoa wɔ mpɔtam a ɛbɛn mu saa, ne bere a adwenemuhaw ho nnwuma wɔ akyirikyiri.
“Yɛn kurom a nnipa kum wɔn ho dodo no yɛ ade a ɛhaw yɛn paa na ɛyɛ ɛyaw kɛse ma nnamfo ne mmusua dodow a wɔahwere nnipa. Ɛno nti na wɔagye Hope Haven atom anigye so saa, na nsɛnkyerɛnne a edi kan no yɛ papa. Sɛ wonya adwumayɛdan bi a wobetumi akɔ mu wɔ bere biara a animguase nni mu kɛse na ɛma mmoa ahorow a, ebetumi ayɛ ano aduru no fã kɛse.”
Hope Haven ma mmoa ma nnipa a wɔmfa wɔn adwenemuhaw abakɔsɛm no nyɛ hwee. Gordy, a wadi mfe 47, a ɔfiri Scotland, ne nsãnom nnaadaa adi aperepere na na ɔdi antidepressants mfe anan ne fa. Efi bere a ɔfaa Hope Haven nnwuma mu no, watumi agyae. Ɔka sɛ mmoa a wɔde ma onipa baako ne baako a wonbu atɛn no akyerɛ sɛ seesei otumi nantew baguam a ehu nka no.
“Wonyɛ barcode wɔ ha,” ɔka. “Ahyɛasesɛm abu so wɔ ha ara, na eyi yɛ tẽẽ, nnɔnhwerew 24 da biara, nnanson wɔ dapɛn biara mu.”
Obi foforɔ a ɔba Hope Haven daa ne Mary Bragg, a wadi mfe 91, a ne kunu wui mfe nson a atwam ni na ɔno nkutoo na ɔte fie. Ɔkɔ apɔwmuden adwuma adesua a wɔyɛ no akongua so dapɛn biara wɔ Hope Haven na wanya nnamfo denam hub no so.
“Afei deɛ m'ani agye wɔ me ho mu kɛse,” ɔka. “M'ani gye adwumakuo no ho ara kwa.”
Wɔ UK ne Ireland no, wobetumi afrɛ Samaritans wɔ freephone 116 123 so. Wɔ US no, wobetumi afrɛ anaa woakyerɛw 988 Suicide & Crisis Lifeline wɔ 988 so anaasɛ wobɛ chat wɔ 988lifeline.org so. Wɔ Australia no, crisis support service Lifeline no yɛ 13 11 14. Wobetumi ahu amanaman ntam helpline afoforo wɔ befrienders.org so.

Comments · 0